Sanghahuis Nederland

 

visiestuk, groeidocument

 

 

 

when nothing is sure, everything is possible

 

 

 

 

Vriendenhuis Nooitgedacht

Tricht, 4 augustus 2020

 

 

‘In dankbaarheid naar onze leraren,

die ons laten zien hoe we kunnen begrijpen en liefhebben,

buigen we diep naar de Boeddha, de Dharma en de Sangha in de Tien richtingen’.

 

Uit: Chantingbook Plumvillage

  

Lieve leden van de Nederlandstalige Sangha, of lezers die zich zijdelings betrokken voelen bij de sangha. 

 

Voor je ligt een visiestuk over het voortzetten en doorontwikkelen van Vriendenhuis Nooitgedacht als Sanghahuis Nederland.  Ik heb dit stuk ter commentaar voorgelegd aan een aantal monastieken en lekenbeoefenaars, te weten:

 

          Zuster Dieu Nghiem (zuster Jina)

         Zuster Sang Nghiem

-          Broeder Phap Xa

-          Hilly Bol (Dharmaleraar, Orde van Interzijn)

-          Lucia Fransen (ervaren beoefenaar en begeleider van retraites)

-          Hein van Heck (bestuur van de Wake Up)

-          Marlie van de Kerkhof (bestuur van de Wake Up)

         Peter van Leeuwen (Orde van Interzijn en lid van ‘de Tuin’)

         Barbara Muhs (ervaren beoefenaar en begeleider van retraites)

-          Maria Ruiters (Orde van Interzijn)

         Jorieke Rijsenbilt (voorgedragen als Dharmaleraar, Orde van Interzijn)

-          Jasper Vaillant (bestuur van de Wake Up)

 

Hun reacties waren hartverwarmend en bemoedigend. Hun commentaar heb ik in dit stuk verwerkt. Ook heb ik een aantal citaten van hen opgenomen. Het stuk is een groeidocument, wat wil zeggen dat het kan veranderen en groeien aan de hand van commentaren en nieuwe ideeën in de toekomst.  

 

Indeling

Allereerst beschrijf ik de aanleiding van dit stuk, en de situatie waarin Vriendenhuis Nooitgedacht zich bevindt. Daarna volgen kort ambities in de toekomst. Vervolgens geef ik een beeld van het Vriendenhuis binnen de Sangha van Nederland en welke acties er op de korte termijn nodig zijn. 

 

Een lotus voor jou, 

 

Marjolijn van Leeuwen 

Dharmaleraar, Orde van Interzijn

 

 

Situatie

 

Zwaar weer voor Vriendenhuis Nooitgedacht

 

Op maandag 20 juli 2020 heeft Paula van Pijpen (Orde van Interzijn), een van de twee verantwoordelijken van Vriendenhuis Nooitgedacht, te kennen gegeven dat zij zich – na 11 jaar toegewijd en intensief opbouwen, ontwikkelen en onderhouden van het Vriendenhuis – gaat terugtrekken als lid van de Woonvereniging van Vriendenhuis Nooitgedacht. Van belang zijn hier zowel de kwaliteiten op het gebied van de beoefening, organisatie, financiën en onderhoud als het geld dat Paula geïnvesteerd heeft. Voor informatie over de cijfers en juridisch organisatorische zaken over Vriendenhuis Nooitgedacht kan men bij haar terecht. 

 

Naast het wegvallen van de bovengenoemde kwaliteiten betekent het concreet dat het Vriendenhuis over een half jaar in de verkoop gaat. In dit half jaar heb ik de tijd om op zoek te gaan naar oplossingen. 

 

Daarnaast heeft ook Corona zijn uitwerking op het Vriendenhuis, wat betreft aantallen van de groepen en het uitwerken van de maatregelen van het RIVM. 

 

Kortom, we zitten in een diepe crisis die kan uitlopen op het verdwijnen van een belangrijke plek in Nederland waar zoveel beoefenaars uit alle geledingen binnen de traditie van Thich Nhat Hanh thuiskomen. 

 

Echter, naast de moeilijkheden die een crisis als deze met zich meeneemt ontstaan tevens nieuwe kansen die ik hieronder aan jullie wil voorleggen.

 

2.   Ambitie

 

‘Vraag het de Sangha’

 

Aan Sr. Dieu Nghiem stelde ik de vraag: “Wat zou Thay doen in deze situatie?” Ze antwoordde: “Thay zou zeggen ‘Vraag het je Sangha’. Iedereen die zich betrokken voelt bij de ontwikkeling van de Sangha, ongeacht welke kwaliteiten of ervaring, kan helpen met het zoeken naar een oplossing.” Ook heb ik haar gevraagd om te adviseren bij dit vraagstuk, wat ze inmiddels met plezier doet.  

 

Verder heb ik Margriet Messelink van het bestuur van Leven in Aandacht benaderd met de vraag om te helpen met zoeken naar geld en naar oplossingen. Margriet heeft positief gereageerd en heeft me gevraagd om een visiestuk te schrijven dat ze aan het bestuur kan voorleggen. 


 

 

Zr. Sang Nghiem:

Mooi, om te gaan zoeken naar oplossingen. En goed om de Sangha erbij te betrekken. Dat geeft vertrouwen dat er iets moois uit gaat komen. Een volgende fase van het Vriendenhuis.”

 

 

 

De volgende stap

 

Tijdens de gesprekken met genoemde meelezers werd steeds duidelijker dat het niet alleen hoeft te gaan over 'het redden van Vriendenhuis Nooitgedacht’. Dit redden behoort zeker tot de mogelijkheden, maar er blijkt ook verlangen te zijn naar doorontwikkeling. Door een transformatie van het Vriendenhuis naar een Sanghahuis Nederland (werktitel), opgezet en gedragen door de hele Nederlandse Sangha waaronder de St. Leven in Aandacht, de Orde, de Wake Up, de Gezinssangha, de lokale Sangha’s en de nonnen en monniken die regelmatig naar Nederland komen. 

 

 

Hilly:

Een huis als Vriendenhuis Nooitgedacht is van groot belang gebleken voor de Nederlandstalige Sangha.

 

 

Bij deze ambitie voel ik me gesterkt door de ervaring die we inmiddels in Vriendenhuis Nooitgedacht hebben opgedaan. Ooit begonnen we met een idee, dat mede dankzij de financiële investering van de oprichters (ieder naar vermogen) realiteit is geworden. We begonnen met lege handen, geen geld en waren we niet behept met enige ervaring, wat toch geleid heeft tot een huis waar elf jaar lang door duizenden vrienden geoefend is.  Ik denk dat als iedereen zijn steentje bijdraagt en haar talenten inzet, de Sangha als geheel zeker een Sanghahuis kan dragen.

 

 

Lucia:

“Het Vriendenhuis kan fungeren als een fundament, om verder op te bouwen.”

 

 

 

Sanghabouwen

 

Het hierboven beschreven proces kan een zakelijke onderneming pur sang zijn, maar kan, mits zorgvuldige ingezet, ook een proces van sanghabouwen zijn. Door alle geledingen van de Sangha te betrekken en om inzichten en hulp te vragen, kunnen we niet alleen de praktische maar ook de spirituele verbinding van de Sangha verder uitbouwen. 

 

 

 

 

Marlie:  

“De aspiratie om dit een kans te laten zijn voor een nog diepere verbinding tussen alle Sangha's die een thuis vinden in het Vriendenhuis moedig ik van harte aan. Ik denk bijvoorbeeld aan het spreken met en luisteren naar verschillende mensen om hun wensen te inventariseren.“

 

 

 

Nieuwe mogelijkheden

 

Bij het voortbouwen zijn er meerdere mogelijkheden voor verdere ontwikkeling. Zoals al gezegd, door alle partijen erbij te betrekken bundelen we krachten en kunnen we verder bouwen. Bij het sparren over dit visiestuk kwamen al verschillende ideeën op: 

-      een raad van vrienden van het huis opzetten, met vertegenwoordigers uit alle groepen

      die gebruik maken van het huis. In deze raad vindt kruisbestuiving plaats omdat

      ook inhoudelijke thema’s en ervaringen formeel of informeel uitgewisseld kunnen

     worden.  

-      een multifunctioneel kantoor annex vergaderruimte waar alle groepen gebruik van kunnen maken

-      de zendo vergroten zodat er dagen in aandacht met meer deelnemers kunnen plaatsvinden.

-      of de schuur ombouwen voor meerdere functies. Bijvoorbeeld een zendo, slaapgelegenheid of een creatieve poot van het Sanghahuis voor dagen in aandacht met bv. schilderen, kleien, theater, dans, ook voor de ouders en kinderen. 

 

 

Jasper:

“Wat een prachtig stuk. Het lijkt me mooi om samen met de Nederlandse Sangha zorg te dragen voor het Vrienden/Sanghahuis. Ik word zelf ontzettend enthousiast van de kansen die het biedt om te zorgen voor meer verbinding tussen alle verschillende groepen uit de traditie. Daarom vind ik het een goed idee om hiervoor een werkgroep/raad te creëren met vertegenwoordigers uit al deze groepen. Ook zie ik het voor me dat we de Zendo uitbouwen en de schuur ombouwen tot extra slaapruimte, zodat we ruimte kunnen bieden aan grotere groepen.”

 

 

 

3.   Beschrijving van het huidige Vriendenhuis

 

Het Vriendenhuis is opgezet vanuit de wens om groepen te faciliteren die iets wilden organiseren in de traditie van Plumvillage en om een woongroep te vormen. 

 

Het is gebleken dat het Vriendenhuis meteen voorzag in een behoefte binnen de Nederlandse Sangha. Vanaf het prille begin kwamen mensen die retraites wilden organiseren en deelnemers die zich daarvoor inschreven naar het Vriendenhuis.  De stroom van activiteiten, georganiseerd door Dharmaleraren, Ordeleden, Monastics en ervaren beoefenaars is alle jaren vrijwel onverminderd gebleven. Het hele jaar door werd weekend na weekend gevuld met retraitedagen en andere activiteiten. 

 

 

Zr. Dieu Nghiem:

“Het Vriendenhuis is een plek waar alle Sanghaleden kunnen thuiskomen. Vele mensen hebben een bijdrage geleverd aan het programma of aan onderdelen van de retraites die hebben plaatsgevonden. In de afgelopen elf jaar heeft het Vriendenhuis bewezen een mooi Sanghahuis te zijn, deel uitmakend van palet van centra van in onze traditie.” 

 

 

 

De activiteiten

 

Een greep uit de diverse activiteiten die in de afgelopen 11 jaar hebben plaatsgevonden, in willekeurige volgorde:

-       Retraites en dagen van aandacht met een thema georganiseerd en begeleid door Ordeleden en/of ervaren sanghavrienden, vaak in het kader van het Verdiepingsprogramma van LIA.

-       Retraites speciaal voor stellen

-       Nieuwjaarsretraites

-       De jaarvergadering van de Ordeleden

-       Incidentele bijeenkomsten van Ordeleden

-       Gezinsdagen in Aandacht

-       Oase weekenden

-       Nonnen en monniken die retraites komen geven in het Vriendenhuis (2 keer per jaar, soms vaker)

-       Nonnen en monniken die een paar dagen vakantie komen houden

-       Nonnen en monniken die verblijven in het Vriendenhuis tijdens hun tour door Nederland

-       Vergaderingen van LIA

-       Retraiteweekenden van de Wake Up

-       Zangdagen

-       Dagen van aandacht of weekenden van lokale sangha’s

-       Het trainingstraject van de kennismakers en de aspiranten van de Orde (OIAG)

-       Een enkele solo- of persoonlijke retraite

-       Stilteretraites

-       Tuindagen in Aandacht

 

 

Phap Xa: 

We hebben het wat betreft nonnen en monniken altijd heel fijn gehad in het Vriendenhuis en het was voor ons altijd een ideale plek. We zouden het heel jammer vinden als het weg zou vallen. Persoonlijk heb ik ook erg van de weekendretraites en de algemene serene sfeer genoten. Het is ook zo mooi gelegen.”

 

 

De woongroep

 

De woongroep is momenteel summier, mogelijk zijn er in de toekomst meer vrienden die ervoor kiezen om samen te leven en te oefenen.

 

Zorgen voor elkaar en bundeling van energie

 

Al deze groepen en individuen dragen bij aan de speciale energie van aandacht die zo kenmerkend is voor onze traditie. Regelmatig horen we dat de energie die alle vrienden tijdens retraites genereren voelbaar is. Gestaag vindt de ene na de andere activiteit plaats en raakt het huis gevuld met aandacht.  Dit is de kracht van het bundelen van activiteiten op dezelfde plaats.

 

 

Maria:

“De energie van aandacht in Vriendenhuis is Plum Village energie. Die ontstaat niet in het minst door regelmatig verblijf van monastics. En ook natuurlijk door de retraites, weekenden en dagen waarin de energie van aandacht gegenereerd wordt. Ik vind het belangrijk dat een plek in Nederland, waar Plum Village energie is en gevoed wordt blijft bestaan. Waar heel Sangha Nederland op in kan pluggen, door gevoed kan worden.”

 

 

Deze energie wordt versterkt door het concept van het Vriendenhuis waarbij de verschillen in rollen van gastheer/gastvrouw enerzijds en gasten anderzijds zo klein mogelijk worden gehouden. Iedereen die komt doet mee aan boodschappen doen, koken, schoonmaken etc. Erzijn geen aparte koks, cateraars of schoonmakers. Iedereen die deelneemt krijgt daardoor de kans om zich verbonden te voelen met de groep, en om een bijdrage te leveren die voorbij gaat aan de onderverdeling gastheer/gastvrouw enerzijds en gasten anderzijds. Ook krijgen deelnemers de gelegenheid om zich persoonlijk te ontwikkelen in het begeleiden van meditaties en het (mede-) organiseren van retraites. Kortom een echt ‘Vriendenhuis’ waar deelnemers hun beoefening verdiepen, en groeien als dragers van de Sangha. 

 

Daarnaast maakt de inrichting van het huis dat de gebruikers van het pand in een gespreid bedje komen.  Alles wat nodig is voor een retraite in onze traditie staat klaar en versterkt de bedding waarbinnen lijden getransformeerd kan worden naar geluk en waarin de positieve zaadjes gemakkelijk aandacht krijgen. 

 

 

 

Peter:

Ik heb geleerd dat het goed is om te kijken naar welke kwaliteitscriteria je hanteert als je een centrum beoordeelt. In onze traditie is dat: de transformatie van lijden naar geluk. Het Vriendenhuis voldoet daaraan.”

 

 

 

Tot slot is het ook een plek waar organisatoren kunnen experimenteren met nieuwe thema’s en bijeenkomsten. Het Vriendenhuis vraagt alleen bijdragen voor de deelnemers die werkelijk aanwezig zijn. Kleinere bijeenkomsten, die minder inkomsten genereren, worden gecompenseerd door grotere bijeenkomsten die meer opbrengen.

 

Centraal gelegen

 

Vanuit het huis is het een paar minuten lopen naar de Appeldijk waar we kunnen genieten van de loopmeditatie. De locatie is centraal gelegen, makkelijk te bereiken voor vrienden uit het noorden en het zuiden, inclusief onze Belgische vrienden. Op loopafstand is er het station van Geldermalsen waar treinen vanuit de Randstad elk kwartier aankomen, en treinen naar andere richtingen om het half uur. 

 

Een plek om nieuwe ideeën uit te proberen

 

Iedere ervaren beoefenaar - in de praktijk vaak Ordeleden, maar niet altijd - kan in het huis haar of zijn ideeën in de praktijk brengen, mits in lijn met de traditie van Thich Nhat Hanh. Daarbij geldt:

-       De kosten zijn laagdrempelig en waar mogelijk in de vorm van Dana zodat iedereen die dat wil (vaak) kan deelnemen

-       De inkomsten van de grotere groepen maken dagen en weekenden met minder mensen mogelijk.

-       Organisatoren verzorgen de activiteiten op vrijwillige basis. Wel staat er sinds een paar jaar ook een danapot voor de begeleiding. 

 

Kostendekkend

 

Het Vriendenhuis werkt momenteel kostendekkend, met een buffer voor het noodzakelijke onderhoud en van tijd tot tijd een investering in verdere verbetering van het gebouw of inventaris. Zowel Marjolijn als Paula hebben geen persoonlijke inkomsten uit het Vriendenhuis. 

 

De werkzaamheden in de tuin en de vele onderhoudswerkzaamheden worden bijna altijd verzorgd door vrijwilligers. In de laatste jaren kwam duizendpoot Aart, de partner van Paula ons daarbij versterken.

 

Zie voor meer informatie:

https://www.vriendenhuisnooitgedacht.nl/

http://woneninaandacht.blogspot.com

 

4.   Toekomst

 

We leven in een moeilijke tijd. Corona maakt het leven complex en heeft ook op het Vriendenhuis verregaande invloed. Sommigen zeggen daarom ‘Laat het Vriendenhuis los en wacht tot het vaccin er is voor je weer iets doet’. Maar we weten hoeveel werk het is om een Sanghahuis op te bouwen. Ook valt de synergie die groepen nu hebben uit elkaar als iedereen op een aparte locatie gaat oefenen. 

 

Daarnaast kan de Nederlandse Sangha hoop en inspiratie krijgen als ze zien dat St. Leven in Aandacht, de Orde, de Wake Up en anderen het voortouw nemen om in deze tijd, juist in deze tijd, stappen naar voren te doen in plaats van af te wachten tot de Coronacrisis voorbij is. Een gebouw geeft daarbij houvast. Zelfs mensen die niet naar onze activiteiten komen, zien dat we er zijn en hebben zo vertrouwen in de continuïteit van onze beoefening.

 

 

Jorieke:

“Prachtig, deze toekomstvisie raakt me. Mooi, inspirerend.”

 

 

5.  Acties

 

Een en ander vraagt concrete acties, te beginnen met:

-       luisteren naar de brede Sangha, inclusief de monastieken: wat zijn de verlangens en wensen en wie kan wat bijdragen?

-       het uitnodigen van vertegenwoordigers van alle verschillende groepen uit de Sangha voor een brainstorm 

-       uitwerking van ideeën in werkgroepen vanuit de brede Sangha

-       geld verzamelen, bijvoorbeeld via:

o  crowdfunding

o  club van 100 (een investeringsfonds waarbij meerdere mensen een deel van het huis ‘kopen’)

o  sociale investeerders en filantropen 

o  Sanghaleden met een spaarpot die willen investeren 

 

 

6.  Slotwoord

 

Een crisis, hoe pijnlijk ook, is in wezen een vat vol mogelijkheden. Sanghahuis Nederland behoort tot de mogelijkheden als iedereen een steentje bijdraagt en de neuzen dezelfde kant op staan. Ik hoop dat jij je als lezer door dit visiestuk geïnspireerd voelt en dat je, vanuit je eigen mogelijkheden, wilt bijdragen aan het Sanghahuis.